کتاب هیسود הַיְסוֹד: آموزش پایه زبان عبری (جلد۲)
تألیف:
لوبا اوویلر
نورمَن ام. برُنزنیک
با ترجمه و تحقیق:
فرشاد حضرتی معیّر
عبدالله فرّهی
زیر نظر:
مؤسسه آموزشی- پژوهشی یاد
توسط:
انتشارات سیب سرخ نیکان
منتشر شد.
پیشگفتار مترجمان
בעזרת השם, מכות חזית ההתקוממות יהפכו חזקות וכואבות יותר על הגוף השחוק והנרקב של המשטר הציוני.
ضربات جبههی مقاومت بر پیکر فرسوده و رو به زوال رژیم صهیونی، بحول و قوهی الهی کوبندهتر خواهد شد.
آیتالله العظمی امام خامنهای
«زبان» سیطره یا به اصطلاح هژمونی دارد. لذا بدون آشنایی با زبان یک قومِ صاحب کتاب و اندیشه نمیتوان بر آنها سیطره یافت. چراکه زبان، اندیشه، فرهنگ و تمدن ارتباطی ناگسستی باهمدیگر دارند و به گفتهی یوهان گُتفرید هِردِر، زبانشناس مشهور، « هر ملّتی آنسان سخن میگوید که میاندیشد و آنسان میاندیشد که سخن میگوید.»[۱] [1] آشنایی با زبان عبری هم حداقل دو فایدهی مهم برای ایرانیان مسلمان دارد: ۱- فهم عمیق معارف دینی و متون مقدس بهویژه قرآن از طریق آشنایی با اندیشهی اهلکتاب؛ ۲- سیطره بر قوم یهود، رژیم اشغالگر قدس و صهیونیسم بینالملل که شدیدترین دشمنی را با مسلمانان دارند. شایان ذکر است که رسول خدا، حضرت محمد مصطفی صلّی الله علیه و آله بهعنوان شخص اول جهان اسلام و شخصیتی اسوه و الگو، مسلمانان را به یادگیری زبان دشمن و بهویژه زبان عبری فرا میخواندند و از این راه بهدنبال غلبه بر دشمنان اسلام و نفوذ در میان آنها بودند.[۲] [2]
اکنون نیز که منازعهی میان مسلمانان و صهیونیستها در جنگی تمدنی با محوریت قبلهگاه نخستین مسلمانان، قدس شریف، بیش از هر زمان دیگر در حال علنیشدن است، این ضرورت مجدداً به مسلمانان این زمان گوشزد میشود و حضرت آیتالله العظمی امام خامنهای که بهدنبال روشنگری و جهاد تبیین با هدف تمییز حق از باطل در میان جهانیان هستند با انتشار پیامهایی به زبان عبری در همین راه گام برداشتهاند. مترجمان این کتاب هم دقیقاً در راستای همین لبیکگویی به ندای مقام معظم رهبری برای جهاد تبیین به ترجمهی مشهورترین کتاب معیار برای یادگیری زبان عبری یعنی کتاب هیسود اقدام کردند و آن را به نحوی شایسته بیهیچ کم و کاست، پیشروی زبانآموزان و خوانندگان ایرانی علاقهمند به زبان عبری نهادهاند.
زبان عبری یکی از زبانهای کهن است که علیرغم دیگر زبانهای کهن که یا به کلی تغییر کردهاند و گونهی مدرن آنها اندک قرابتی با صورت کهن آنها دارد، توانسته است با تلاش زبانشناسانی چون اِلیئِزِغ (الیعزر/الیزر) بن یهودا[۳] [3] و دیگران به حیات خود ادامه دهد و در دورهی فعلی به یک زبان زنده تبدیل شود. این زبان که از زبانهای سامی است و در خانوادهی زبانهای آفریقایی- آسیایی دستهبندی میشود، یکی از سه زبان بزرگ زبانهای سامی بهشمار میرود و در کنار زبانهای آرامی و عربی، توجه دینپژوهان، پژوهشگران تاریخ، زبانشناسان و مستشرقان را به خود جلب کرده است. لذا پژوهشهای بسیاری به زبانهای گوناگون، بهویژه انگلیسی، آلمانی، روسی و عربی دربارهی این زبان از دیرباز به رشتهی تحریر درآمده است؛ منتها کتابها و پژوهشهای اندکی دربارهی این زبان به زبان فارسی موجود است.
کتاب حاضر حاصل ترجمه و تحقیق نگارندگان بر اساس کتاب هَیسود میباشد که در طول چند سال تکمیل شده و در مرحلهی نخست بهصورت جزواتی در اختیار زبانآموزان عبری که در کلاسهای مؤسسهی یاد شرکت میکردند، قرار گرفته است؛ بعدها همین جزوات بهصورت کاملتر به شکل کتاب حاضر چاپ شد و نواقص و کمبودهایی که در کتاب وجود داشت تا حد زیادی از طریق اضافات و توضیحات نگارندگان برطرف گردید. هرچند نگارندگان هیچ ادعایی مبنی بر بیعیب و نقص بودن این کتاب ندارند و یقیناً کارهای بشری مملو از ایرادات بسیار است، اما نهایت تلاش و دقت لازم برای ترجمه و تألیف این کتاب صورت گرفته است. هرچند در ترجمه سعی شده است پایبندی به متن رعایت شود، اما با این حال برخی از توضیحات حاصل مطالعات و تلاشهای نگارندگان در زمینهی زبان عبری است که ذکر آن در کتاب ضروری بود و مطالب بدون این توضیحات چندان قابل فهم نبود؛ با وجود این، نگارندگان به هیچوجه مدّعی تسلط بر هیچ زبان یا علمی نیستند و اساساً خود را در چنین عرصههایی راجل و بیسواد میدانند. امید است که زبانآموزان، مشتاقان و علاقهمندان زبان عبری با مطالعهی این کتاب بتوانند بر دانش زبانی خود بیفزایند و نگارندگان را در بهبود و رفع نواقص احتمالی کتاب یاری رسانند. اما پیش از مطالعهی کتاب ذکر نکاتی در اینجا ضروری است:
- مقدمهی کتاب به نحوی محققانه توسط مترجمان بازنویسی شد و با توجه به نیاز امروز زبانآموز مطالبی به آن اضافه گردید؛
- متن درسها جهت استفادهی هرچه بهتر و بیشتر زبانآموزان محترم در ابتدای هر درس ارائه شده و سپس، ترجمهی فارسی آن متن هم آورده شده است؛
- واژگان فارسی قرار داده شده در درون قلاب/کروشه [] در متن ترجمهی کتاب از اضافات مترجمان است و در درون اصل متن وجود ندارند؛
- آوانگاری/نویسهگردانی (transliteration) اسامی اشخاص نام برده شده در درون متن درسها با توجه به تلفّظ عبری واژهها (گویش رسمی اشکنازی) نوشته شده و فهرست نامهای آنها با حروف عبری، فارسی و لاتین در ابتدای کتاب آورده شده است؛
- فهرست اصطلاحات بهکار رفته در دستور زبان عبری از درون متن کتاب استخراج شده و به ترتیب حروف الفبا در ابتدای کتاب آورده شده است تا زبانآموزان محترم بتوانند هرجای کتاب به اصطلاحی برخورد کردند، در این فهرست به راحتی معنای آن را بیابند؛
- هر درس در قالب چهار بخش متن، واژگان، دستور زبان و تمرینها تدوین شده و پس از تمرینات دورهای، پاسخ تمرینهای دروس ارائه شده است؛
- فهرست راهنمایی از همهی مباحث مربوط به دستور زبان عبری در انتهای کتاب بهصورت دستهبندی شده در قالب چهار بخش اسم، فعل، حرف و جمله با عنوان «جدول راهنمای دستور زبان عبری کتاب هیسود» در بخش پیوست آورده شده است.
در واقع، مترجمان با انجام این کارها قصد داشتهاند که کتاب مشهور هیسود را به اثری کارآمد تبدیل کنند و بهروزرسانی نمایند تا هم فرادهی و هم فراگیری آن هم برای استاد و هم برای زبانآموز آسان شود؛ امید است که در این باره، توفیق حاصل شده باشد. زبانآموزان و مخاطبان کتاب در صورت تمایل میتوانند تدریس دروس این کتاب را هم بهصورت آفلاین یا آنلاین از مؤسسهی یاد تهیه کنند و یا در سایر دورههای آموزشی مؤسسهی یاد شرکت کنند. در ضمن، این افراد میتوانند با ادمین مؤسسه از طریق آیدی زیر[۴] [4] در تلگرام و ایتا با ما در ارتباط باشند. همچنین زبانآموزان میتوانند از سایت و مجموعه کانالهایی که مؤسسه برای اطلاعرسانی و ارائهی مطالب آموزشی برای یادگیری زبان عبری تأسیس کرده است، استفاده کنند:
آدرس صفحات ما در تمامی پیامرسانها: @YaadInstitute
آدرس سایت مؤسسهی آموزشی- پژوهشی یاد: www.YaadInstitute.com
[۱] [5] Jede Nation spricht also, nach dem sie denkt, und denkt, nach dem sie spricht. (Johann Gottfried Herder)
[۲] [6] ازجمله ی این افراد میتوان به ورقه بن نوفل، زید بن ثابت، عبدالله بن ارقم و عبدالله بن عمرو بن عاص اشاره کرد. ظاهراً ورقه بن نوفل حتّی پیش از اسلام هم با زبانهای سریانی و عبری آشنایی داشته و بخشهایی از انجیل را کتابت کرده است. زید بن ثابت ازجمله کاتبان پیامبر بود و گفته میشود با زبانهای عبری، و بلکه فارسی، رومی و حبشی هم آشنایی داشت. عبدالله بن ارقم نیز در نوشتن نامه به پادشاهان مشارکت داشت (ابنمسکویه، تجاربالأمم، التّحقیق: ابوالقاسم امامى، ج۱، ص۲۷۴). عبدالله بن عمرو با اجازهی پیامبر تورات و انجیل میخواند و صحیفهای با نام الصادقه، مشتمل بر احادیثی از رسول خدا (ص) تدوین کرد (الخطیب البغدادی، تقییدالعلم، التّحقیق: یوسف العش، صص۸۴-۸۵). او با المثناه (المشنا) در تفسیر تورات نیز آشنایی داشت و بهدنبال نبرد یرموک هم به کتبی دست یافت که آنها را جمعآوری کرد. مسلمانان ضمن نبرد با یهودیان، بهویژه یهود خیبر، به مصاحفی از جمله تورات دست یافتند و آشنایی آنها با دین یهود بیشتر شد. برای کسب آگاهیهای بیشتر ر.ک: عبدالله فرهی، انقلاب علمی، فصل سوم: ۱- زبانشناسان.
[۳] [7] אֱלִיעֶזֶר בֶּן־יְהוּדָה (Eliezer Ben-Yehuda)
[۴] [8] @Yaad_Admin2
در ضمن، علاقهمندان و زبانآموزان محترم برای تهیهی کتاب میتوانند به کتابخانهی دانشگاه بینالمللی مذاهب اسلامی واقع در تهران، خیابان انقلاب، خیابان فلسطین جنوبی، کوچه روانمهر (مسئول کتابخانه دانشگاه: جناب آقای رسول جزینی) مراجعه کنند.